జీవావరణ శాస్త్రం మరియు పరిణామ క్రమం (Ecology and Evolution) అనేవి నీట్ (NEET), ఎంసెట్ (EAMCET), ఏపిపిఎస్సీ (APPSC) వంటి ఎన్నో పోటీ పరీక్షలలో అత్యధిక వెయిటేజ్ ఉన్న ముఖ్యమైన బయాలజీ టాపిక్స్. ఎన్సీఈఆర్టీ (NCERT) సిలబస్ ఆధారంగా రూపొందించిన ఈ ఆబ్జెక్టివ్ క్విజ్ ద్వారా పర్యావరణ వ్యవస్థలు, ఆహారపు గొలుసులు, జీవవైవిధ్యం, డార్విన్ సిద్ధాంతం మరియు మానవ పరిణామం వంటి అనేక కీలకమైన అంశాలపై మీ పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించుకోవచ్చు.
గత పరీక్షలలో అడిగిన ప్రశ్నల సరళిని (Previous Exam Questions) దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ మాక్ టెస్ట్ డిజైన్ చేయబడింది. ప్రతి ప్రశ్నకు వివరణాత్మక జవాబును కూడా అందించాము, ఇది మీ ప్రిపరేషన్ కు మరింత బలాన్ని చేకూరుస్తుంది.
Quiz topic:Ecology and Evolution
Subject:Biology
Total questions:50
Time duration:45 minutes
Total marks:50
1. 'జీవావరణ శాస్త్రం' (Ecology) అనే పదాన్ని మొదటగా ఉపయోగించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
- A.ఎ.జి. టాన్స్లే (A.G. Tansley)
- B.ఎర్నస్ట్ హేకెల్ (Ernst Haeckel)
- C.చార్లెస్ ఎల్టన్ (Charles Elton)
- D.చార్లెస్ డార్విన్ (Charles Darwin)
✅ Answer: B – ఎర్నస్ట్ హేకెల్ (Ernst Haeckel)
Explanation: జీవావరణ శాస్త్రం (Ecology) అనే పదాన్ని ఎర్నస్ట్ హేకెల్ ప్రవేశపెట్టారు. ఇది జీవులకు మరియు వాటి పర్యావరణానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది.
2. భూమికి ఊపిరితిత్తులు (Lungs of the planet) అని ఏ అడవులను పిలుస్తారు?
- A.టండ్రా అడవులు
- B.టైగా అడవులు
- C.అమెజాన్ వర్షారణ్యాలు
- D.హిమాలయ అడవులు
✅ Answer: C – అమెజాన్ వర్షారణ్యాలు
Explanation: అమెజాన్ వర్షారణ్యాలు భూమిపై ఉన్న ఆక్సిజన్లో సుమారు 20% ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అందుకే వీటిని ప్లానెట్ యొక్క ఊపిరితిత్తులు అని పిలుస్తారు.
3. 'పర్యావరణ వ్యవస్థ' (Ecosystem) అనే పదాన్ని ప్రతిపాదించింది ఎవరు?
- A.ఆర్థర్ జి. టాన్స్లే (A.G. Tansley)
- B.హ్యూగో డి వ్రీస్
- C.రామ్డియో మిశ్రా
- D.చార్లెస్ డార్విన్
✅ Answer: A – ఆర్థర్ జి. టాన్స్లే (A.G. Tansley)
Explanation: 1935లో A.G. టాన్స్లే పర్యావరణ వ్యవస్థ అనే పదాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఇది సజీవ మరియు నిర్జీవ కారకాల కలయికతో ఏర్పడే క్రియాత్మక ప్రమాణం.
4. ఒక పోషక స్థాయి నుండి మరొక పోషక స్థాయికి కేవలం 10% శక్తి మాత్రమే బదిలీ అవుతుందని చెప్పే '10% చట్టాన్ని' ప్రతిపాదించింది ఎవరు?
- A.చార్లెస్ ఎల్టన్
- B.లిండ్మాన్ (Lindeman)
- C.ఓడమ్ (Odum)
- D.లమార్క్
✅ Answer: B – లిండ్మాన్ (Lindeman)
Explanation: లిండ్మాన్ ప్రతిపాదించిన 10% సూత్రం ప్రకారం, ఆహారపు గొలుసులో ఒక స్థాయి నుండి పై స్థాయికి కేవలం పది శాతం శక్తి మాత్రమే వెళుతుంది. మిగిలినది ఉష్ణంగా మారుతుంది.
5. కింది వాటిలో ఎల్లప్పుడూ నిటారుగా (Upright) ఉండే పర్యావరణ పిరమిడ్ ఏది?
- A.జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్
- B.సంఖ్యా పిరమిడ్
- C.శక్తి పిరమిడ్ (Pyramid of Energy)
- D.పైవన్నీ
✅ Answer: C – శక్తి పిరమిడ్ (Pyramid of Energy)
Explanation: పర్యావరణ వ్యవస్థలో శక్తి ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ ఏకదిశాత్మకంగా ఉంటుంది కాబట్టి, శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ నిటారుగానే ఉంటుంది, తలక్రిందులుగా ఉండదు.
6. సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలో జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ (Pyramid of Biomass) ఎలా ఉంటుంది?
- A.నిటారుగా
- B.తలక్రిందులుగా (Inverted)
- C.చదరంగా
- D.క్రమరహితంగా
✅ Answer: B – తలక్రిందులుగా (Inverted)
Explanation: సముద్ర వ్యవస్థలో, ఉత్పత్తిదారుల (ప్లవకాలు) ద్రవ్యరాశి తక్కువగా ఉంటుంది, కానీ వాటిపై ఆధారపడే చేపల ద్రవ్యరాశి ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి పిరమిడ్ తలక్రిందులుగా ఉంటుంది.
7. పర్యావరణ వ్యవస్థకు అవసరమైన ప్రాథమిక శక్తి వనరు ఏది?
- A.చంద్రుడు
- B.నీరు
- C.సూర్యుడు
- D.మొక్కలు
✅ Answer: C – సూర్యుడు
Explanation: భూమిపై ఉన్న దాదాపు అన్ని పర్యావరణ వ్యవస్థలకు సూర్యుడే ప్రాథమిక శక్తి వనరు. ఈ సౌరశక్తినే మొక్కలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ ద్వారా గ్రహిస్తాయి.
8. పర్యావరణ వ్యవస్థలోని విచ్ఛిన్నకారులను (Decomposers) ఏమని పిలుస్తారు?
- A.స్వయంపోషకాలు
- B.శాకాహారులు
- C.పూతికాహారులు (Saprophytes)
- D.మాంసాహారులు
✅ Answer: C – పూతికాహారులు (Saprophytes)
Explanation: బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు చనిపోయిన కర్బన పదార్థాలను కుళ్ళబెట్టి పోషకాలను మట్టిలోకి చేరుస్తాయి, అందుకే వీటిని పూతికాహారులు లేదా సాప్రోఫైట్స్ అంటారు.
9. భారతదేశంలో 'జీవావరణ శాస్త్ర పితామహుడు' (Father of Ecology in India) అని ఎవరిని అంటారు?
- A.డా. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
- B.రామ్డియో మిశ్రా (Ramdeo Misra)
- C.సలీం అలీ
- D.హరగోవింద్ ఖురానా
✅ Answer: B – రామ్డియో మిశ్రా (Ramdeo Misra)
Explanation: ప్రొఫెసర్ రామ్డియో మిశ్రా భారతదేశంలో జీవావరణ శాస్త్ర అధ్యయనాలకు మార్గదర్శకులు. అందుకే ఆయనను భారతీయ జీవావరణ శాస్త్ర పితామహుడిగా గుర్తిస్తారు.
10. లైకెన్లు (Lichens) ఏ రెండు జీవుల మధ్య సహజీవన సంబంధాన్ని (Mutualism) తెలుపుతాయి?
- A.శైవలం మరియు శిలీంధ్రం
- B.బ్యాక్టీరియా మరియు వైరస్
- C.శైవలం మరియు నాచు మొక్కలు
- D.శిలీంధ్రం మరియు వృక్ష వేర్లు
✅ Answer: A – శైవలం మరియు శిలీంధ్రం
Explanation: లైకెన్లు ఆల్గే (శైవలం) మరియు ఫంగస్ (శిలీంధ్రం) ల మధ్య సహజీవనం. శైవలం ఆహారాన్ని తయారుచేయగా, శిలీంధ్రం రక్షణ మరియు నీటిని అందిస్తుంది.
11. కస్కుట (Cuscuta) అనే మొక్క దేనికి ఉదాహరణ?
- A.భక్షకం (Predator)
- B.పరాన్నజీవి (Parasite)
- C.పూతికాహారి (Saprophyte)
- D.సహజీవి (Symbiont)
✅ Answer: B – పరాన్నజీవి (Parasite)
Explanation: కస్కుట (బంగారు తీగ) అనేది పూర్తిగా ఇతరులపై ఆధారపడే పరాన్నజీవి మొక్క. దీనిలో పత్రహరితం ఉండదు, కాబట్టి ఆతిథేయి మొక్క నుండి ఆహారాన్ని గ్రహిస్తుంది.
12. సహభోజకత్వం (Commensalism) అనగా ఏమిటి?
- A.రెండు జాతులకు లాభం (+, +)
- B.రెండు జాతులకు నష్టం (-, -)
- C.ఒకదానికి లాభం, మరొకదానికి ఏ ప్రభావం ఉండదు (+, 0)
- D.ఒకదానికి లాభం, మరొకదానికి నష్టం (+, -)
✅ Answer: C – ఒకదానికి లాభం, మరొకదానికి ఏ ప్రభావం ఉండదు (+, 0)
Explanation: సహభోజకత్వంలో ఒక జీవి ప్రయోజనం పొందుతుంది, కానీ ఆతిథ్య జీవికి ఎలాంటి లాభం లేదా నష్టం వాటిల్లదు. ఉదా: చెట్టుపై పెరిగే ఆర్కిడ్ మొక్క.
13. కింది వాటిలో ఏ పర్యావరణ వ్యవస్థలో అత్యధిక జీవవైవిధ్యం (Biodiversity) కనిపిస్తుంది?
- A.ఎడారులు
- B.టండ్రా ప్రాంతాలు
- C.ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు (Tropical rainforests)
- D.సమశీతోష్ణ అడవులు
✅ Answer: C – ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు (Tropical rainforests)
Explanation: ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో స్థిరమైన వాతావరణం, సమృద్ధిగా సూర్యరశ్మి మరియు వర్షపాతం ఉండటం వలన అత్యధిక జీవవైవిధ్యం కనిపిస్తుంది.
14. జాతీయ ఉద్యానవనాలు (National Parks) మరియు అభయారణ్యాలు ఏ రకమైన సంరక్షణకు ఉదాహరణలు?
- A.పరస్థాన సంరక్షణ (Ex-situ conservation)
- B.స్వస్థాన సంరక్షణ (In-situ conservation)
- C.క్రయోప్రిజర్వేషన్
- D.కృత్రిమ పెంపకం
✅ Answer: B – స్వస్థాన సంరక్షణ (In-situ conservation)
Explanation: జీవులను వాటి సహజ ఆవాసాలలోనే ఉంచి రక్షించడాన్ని స్వస్థాన సంరక్షణ అంటారు. జాతీయ పార్కులు, వన్యప్రాణి కేంద్రాలు దీనికి ఉత్తమ ఉదాహరణలు.
15. బొటానికల్ గార్డెన్స్, జూలాజికల్ పార్కులు ఏ సంరక్షణ పరిధిలోకి వస్తాయి?
- A.స్వస్థాన సంరక్షణ (In-situ)
- B.పరస్థాన సంరక్షణ (Ex-situ)
- C.సహజ ఆవాస సంరక్షణ
- D.బయోస్పియర్ రిజర్వ్
✅ Answer: B – పరస్థాన సంరక్షణ (Ex-situ)
Explanation: అంతరించిపోతున్న జీవులను వాటి సహజ ఆవాసాల నుండి బయటకు తెచ్చి మానవ పర్యవేక్షణలో రక్షించడాన్ని పరస్థాన సంరక్షణ అంటారు. జూ, బొటానికల్ గార్డెన్స్ దీనిలో భాగం.
16. క్రయోప్రిజర్వేషన్ (Cryopreservation) ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవ నత్రజనిలో జరుగుతుంది?
- A.-100°C
- B.-196°C
- C.-50°C
- D.0°C
✅ Answer: B – -196°C
Explanation: అండాలు, వీర్యం లేదా పిండాలను భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం ద్రవ నత్రజనిలో -196°C ఉష్ణోగ్రత వద్ద నిల్వ చేయడాన్ని క్రయోప్రిజర్వేషన్ అంటారు. ఇది Ex-situ పద్ధతి.
17. బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification) ఎక్కువగా దేని వల్ల జరుగుతుంది?
- A.విటమిన్లు
- B.ప్రోటీన్లు
- C.DDT మరియు పాదరసం (Mercury)
- D.కార్బోహైడ్రేట్లు
✅ Answer: C – DDT మరియు పాదరసం (Mercury)
Explanation: డిడిటి లేదా పాదరసం లాంటి విషపూరిత పదార్థాలు జీర్ణమవకుండా ఆహారపు గొలుసులో పై స్థాయికి వెళ్ళేకొద్దీ వాటి గాఢత విపరీతంగా పెరగడాన్ని బయోమాగ్నిఫికేషన్ అంటారు.
18. భారతదేశంలోని ప్రధాన జీవవైవిధ్య హాట్స్పాట్లలో (Hotspots) ఒకటి ఏది?
- A.థార్ ఎడారి
- B.పశ్చిమ కనుమలు (Western Ghats)
- C.దక్కన్ పీఠభూమి
- D.గంగా మైదానం
✅ Answer: B – పశ్చిమ కనుమలు (Western Ghats)
Explanation: భారతదేశంలో హిమాలయాలు మరియు పశ్చిమ కనుమలు ముఖ్యమైన జీవవైవిధ్య హాట్స్పాట్లు. ఇక్కడ అత్యధిక స్థానిక (Endemic) జాతులు ప్రమాదస్థితిలో ఉన్నాయి.
19. గ్రీన్హౌస్ ప్రభావం (Greenhouse Effect) కి ప్రధాన కారణమైన వాయువు ఏది?
- A.ఆక్సిజన్
- B.నైట్రోజన్
- C.కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (CO2)
- D.సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్
✅ Answer: C – కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (CO2)
Explanation: గ్లోబల్ వార్మింగ్కు దారితీసే గ్రీన్హౌస్ ప్రభావంలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ వాయువు వాటా అత్యధికం (సుమారు 60%). ఇది భూమి నుండి వెలువడే ఉష్ణాన్ని బంధిస్తుంది.
20. ఓజోన్ పొర (Ozone Layer) వాతావరణంలోని ఏ ఆవరణంలో ఉంటుంది?
- A.ట్రోపోస్పియర్
- B.స్ట్రాటోస్పియర్ (Stratosphere)
- C.మీసోస్పియర్
- D.థర్మోస్పియర్
✅ Answer: B – స్ట్రాటోస్పియర్ (Stratosphere)
Explanation: వాతావరణం పై పొర అయిన స్ట్రాటోస్పియర్లో ఓజోన్ పొర ఉంటుంది. ఇది సూర్యుని నుండి వచ్చే హానికరమైన అతినీలలోహిత (UV) కిరణాల నుండి భూమిని కాపాడుతుంది.
21. మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (Montreal Protocol) దేనికి సంబంధించినది?
- A.గ్రీన్హౌస్ వాయువుల తగ్గింపు
- B.అంతరించిపోతున్న జీవుల రక్షణ
- C.ఓజోన్ పొర పరిరక్షణ
- D.నీటి కాలుష్య నియంత్రణ
✅ Answer: C – ఓజోన్ పొర పరిరక్షణ
Explanation: 1987లో కుదిరిన మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఓజోన్ పొరకు హాని కలిగించే క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్ల (CFCs) వినియోగాన్ని దశలవారీగా తగ్గించడం.
22. జల వనరులలో పోషకాలు విపరీతంగా పెరిగిపోయి నాచు ఆవరించడాన్ని ఏమంటారు?
- A.బయోమాగ్నిఫికేషన్
- B.యూట్రోఫికేషన్ (Eutrophication)
- C.నైట్రిఫికేషన్
- D.సాల్టేషన్
✅ Answer: B – యూట్రోఫికేషన్ (Eutrophication)
Explanation: నైట్రేట్లు మరియు ఫాస్ఫేట్లు సరస్సులలోకి చేరడం వల్ల ఆల్గే (నాచు) విపరీతంగా పెరగడాన్ని యూట్రోఫికేషన్ అంటారు. దీనివల్ల నీటిలో ఆక్సిజన్ తగ్గి చేపలు చనిపోతాయి.
23. 'ది ఈవిల్ క్వార్టెట్' (The Evil Quartet) అనే పదం దేనిని వివరిస్తుంది?
- A.మానవ పరిణామ దశలు
- B.జీవవైవిధ్య నష్టానికి గల 4 ప్రధాన కారణాలు
- C.నాలుగు రకాల గ్రీన్హౌస్ వాయువులు
- D.కిరణజన్య సంయోగక్రియ దశలు
✅ Answer: B – జీవవైవిధ్య నష్టానికి గల 4 ప్రధాన కారణాలు
Explanation: ఆవాసాల విధ్వంసం, మితిమీరిన వాడకం, పరాయీ జాతుల ప్రవేశం మరియు సహ-అంతరించిపోవడం అనే ఈ నాలుగు జీవవైవిధ్య ముప్పులను 'ఈవిల్ క్వార్టెట్' అంటారు.
24. క్యోటో ప్రోటోకాల్ (Kyoto Protocol) దేని నియంత్రణకు సంబంధించినది?
- A.ఓజోన్ క్షీణత
- B.గ్రీన్హౌస్ వాయువులు (Global Warming)
- C.అణు వ్యర్థాలు
- D.ప్లాస్టిక్ కాలుష్యం
✅ Answer: B – గ్రీన్హౌస్ వాయువులు (Global Warming)
Explanation: 1997లో కుదిరిన క్యోటో ప్రోటోకాల్ ఉద్దేశ్యం వాతావరణంలో పెరుగుతున్న గ్రీన్హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాలను తగ్గించి, గ్లోబల్ వార్మింగ్ను అరికట్టడం.
25. పరిణామ క్రమంలో "ఆర్జిత గుణాల అనువంశికత" (Inheritance of Acquired Characters) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించింది ఎవరు?
- A.చార్లెస్ డార్విన్
- B.జీన్ బాప్టిస్ట్ డి లమార్క్
- C.హ్యూగో డి వ్రీస్
- D.లూయీ పాశ్చర్
✅ Answer: B – జీన్ బాప్టిస్ట్ డి లమార్క్
Explanation: జీవి తన జీవితకాలంలో అవయవాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించడం వల్ల పొందిన లక్షణాలు తర్వాతి తరానికి బదిలీ అవుతాయని లమార్క్ తన 'ఉపయోగ-నిరుపయోగ' సిద్ధాంతంలో వివరించాడు.
26. "ఆన్ ది ఆరిజిన్ ఆఫ్ స్పీసీస్" (On the Origin of Species) అనే ప్రసిద్ధ గ్రంథాన్ని రచించింది ఎవరు?
- A.లమార్క్
- B.ఆల్ఫ్రెడ్ రస్సెల్ వాలెస్
- C.చార్లెస్ డార్విన్
- D.మెండెల్
✅ Answer: C – చార్లెస్ డార్విన్
Explanation: 1859లో చార్లెస్ డార్విన్ ఈ గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. ఇందులో ఆయన ప్రకృతి వరణం (Natural Selection) ద్వారా కొత్త జాతులు ఎలా ఏర్పడతాయో వివరించారు.
27. డార్విన్ సిద్ధాంతం ప్రకారం పరిణామం ప్రధానంగా దేని ద్వారా జరుగుతుంది?
- A.ఉత్పరివర్తనాలు (Mutations)
- B.ప్రకృతి వరణం (Natural Selection)
- C.ఆర్జిత గుణాలు
- D.అవయవాల నిరుపయోగం
✅ Answer: B – ప్రకృతి వరణం (Natural Selection)
Explanation: పర్యావరణానికి అనుకూలమైన లక్షణాలున్న జీవులనే ప్రకృతి ఎంచుకుంటుంది, వాటి సంతానమే మనగలుగుతుంది. దీనినే డార్విన్ ప్రకృతి వరణం లేదా సర్వైవల్ ఆఫ్ ది ఫిట్టెస్ట్ అన్నాడు.
28. ఉత్పరివర్తన సిద్ధాంతాన్ని (Mutation Theory) ప్రతిపాదించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
- A.థామస్ మాల్థస్
- B.హ్యూగో డి వ్రీస్ (Hugo de Vries)
- C.మెండెల్
- D.లమార్క్
✅ Answer: B – హ్యూగో డి వ్రీస్ (Hugo de Vries)
Explanation: డి వ్రీస్ ఈవినింగ్ ప్రిమ్రోజ్ మొక్కపై ప్రయోగాలు చేసి, జన్యువులలో జరిగే ఆకస్మిక, పెద్ద మార్పుల (Mutations) వల్లే కొత్త జాతులు ఏర్పడతాయని నిరూపించాడు.
29. భూమిపై జీవం పుట్టుకకు సంబంధించిన 'రసాయన పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని' (Chemical Evolution) ప్రతిపాదించింది ఎవరు?
- A.ఒపారిన్ మరియు హాల్డేన్ (Oparin and Haldane)
- B.మిల్లర్ మరియు యూరే
- C.డార్విన్ మరియు వాలెస్
- D.వాట్సన్ మరియు క్రిక్
✅ Answer: A – ఒపారిన్ మరియు హాల్డేన్ (Oparin and Haldane)
Explanation: ప్రాచీన భూమిపై ఉన్న అకర్బన పదార్థాల (మీథేన్, అమ్మోనియా) నుండి కర్బన అణువులు ఏర్పడి మొదటి జీవకణం ఆవిర్భవించిందని వీరు ప్రతిపాదించారు.
30. మిల్లర్-యూరే ప్రయోగంలో భూమి ప్రాచీన వాతావరణాన్ని సృష్టించడానికి ఏ వాయువులను ఉపయోగించారు?
- A.CO2, N2, H2O, O2
- B.CH4, NH3, H2, H2O (నీటి ఆవిరి)
- C.O2, CH4, CO2, NH3
- D.He, O2, N2, CO2
✅ Answer: B – CH4, NH3, H2, H2O (నీటి ఆవిరి)
Explanation: స్టాన్లీ మిల్లర్ తన ప్రయోగంలో ప్రాచీన భూమి వాతావరణంలో ఆక్సిజన్ లేదని నిరూపిస్తూ మీథేన్, అమ్మోనియా, హైడ్రోజన్ మరియు నీటి ఆవిరిని తీసుకున్నాడు.
31. మానవుని చేతులు, గబ్బిలం రెక్కలు మరియు తిమింగలం ఫ్లిప్పర్లు దేనికి ఉదాహరణ?
- A.అవశేష అవయవాలు
- B.సమరూప అవయవాలు (Analogous organs)
- C.సమజాత అవయవాలు (Homologous organs)
- D.ఏదీ కాదు
✅ Answer: C – సమజాత అవయవాలు (Homologous organs)
Explanation: అంతర్నిర్మాణం మరియు పుట్టుక ఒకేలా ఉండి, వాతావరణానికి అనుగుణంగా వేర్వేరు పనులు చేసేవాటిని సమజాత అవయవాలు అంటారు. ఇది అపసారి పరిణామాన్ని సూచిస్తుంది.
32. పక్షి రెక్క మరియు సీతాకోకచిలుక రెక్క ఏ రకమైన అవయవాలకు ఉదాహరణ?
- A.సమజాత అవయవాలు
- B.సమరూప అవయవాలు (Analogous organs)
- C.అవశేష అవయవాలు
- D.ఉత్పరివర్తన అవయవాలు
✅ Answer: B – సమరూప అవయవాలు (Analogous organs)
Explanation: పుట్టుక మరియు అంతర్నిర్మాణం వేరువేరుగా ఉన్నప్పటికీ, ఒకే రకమైన పనిని (ఎగరడం) చేసేవాటిని సమరూప అవయవాలు అంటారు. ఇది అభిసారి పరిణామాన్ని తెలుపుతుంది.
33. సరీసృపాలు (Reptiles) మరియు పక్షుల మధ్య సంధానకర్తగా భావించే ప్రసిద్ధ శిలాజం ఏది?
- A.స్టెగోసారస్
- B.టీనోఫోరా
- C.ఆర్కియోప్టెరిక్స్ (Archaeopteryx)
- D.పెరిపేటస్
✅ Answer: C – ఆర్కియోప్టెరిక్స్ (Archaeopteryx)
Explanation: ఆర్కియోప్టెరిక్స్ శిలాజంలో పక్షుల లక్షణాలు (ఈకలు) మరియు సరీసృపాల లక్షణాలు (పళ్ళు, తోక) రెండు ఉన్నాయి. కాబట్టి పక్షులు సరీసృపాల నుండి ఉద్భవించాయని ఇది రుజువు.
34. కింది వాటిలో మానవునిలోని అవశేష అవయవం (Vestigial organ) కానిది ఏది?
- A.అపెండిక్స్
- B.జ్ఞాన దంతాలు (Wisdom teeth)
- C.గోర్లు (Nails)
- D.కంటి నిమేషక పటలం
✅ Answer: C – గోర్లు (Nails)
Explanation: గోర్లు ఉపయోగకరమైనవి కాబట్టి అవి అవశేష అవయవాలు కావు. పూర్వీకులలో పనిచేసి, ప్రస్తుతం పనికిరాకుండా పోయిన అవయవాలనే అవశేష అవయవాలు అంటారు.
35. జనాభా జన్యుశాస్త్రంలో జన్యు సమతుల్యతను వివరించే సమీకరణం ఏది?
- A.E = mc²
- B.p² + 2pq + q² = 1
- C.V = IR
- D.a² + b² = c²
✅ Answer: B – p² + 2pq + q² = 1
Explanation: హార్డీ-వీన్బర్గ్ సూత్రం ప్రకారం, బాహ్య కారకాలు (ఉత్పరివర్తనలు, వలసలు) లేనంత వరకు జనాభాలో యుగ్మవికల్పాల ఫ్రీక్వెన్సీ స్థిరంగా ఉంటుంది. దీన్ని ఈ సమీకరణం తెలుపుతుంది.
36. చిన్న, ఏకాంత జనాభాలలో యాదృచ్ఛికంగా జన్యు పౌనఃపున్యాలలో వచ్చే మార్పులను ఏమంటారు?
- A.జన్యు ప్రవాహం (Gene flow)
- B.జన్యు చలనం (Genetic drift)
- C.ప్రకృతి వరణం
- D.ఉత్పరివర్తనం
✅ Answer: B – జన్యు చలనం (Genetic drift)
Explanation: ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల లేదా వేరే కారణం లేకుండా చిన్న జనాభాలలో జన్యు ఫ్రీక్వెన్సీలో వచ్చే అకస్మాత్తు మార్పులను జెనెటిక్ డ్రిఫ్ట్ (సీవాల్ రైట్ ఎఫెక్ట్) అంటారు.
37. ఇంగ్లాండ్లో గమనించిన 'పారిశ్రామిక మెలనిజం' (Industrial Melanism) పెప్పర్డ్ మాత్లలో దేనికి ఉదాహరణ?
- A.జన్యు చలనం
- B.ఉత్పరివర్తనం
- C.దిశాత్మక ఎంపిక (Directional Natural Selection)
- D.కృత్రిమ ఎంపిక
✅ Answer: C – దిశాత్మక ఎంపిక (Directional Natural Selection)
Explanation: పారిశ్రామిక కాలుష్యం వల్ల చెట్ల కాండాలు నల్లబడినప్పుడు, నల్లని రంగులో ఉన్న మాత్లను ప్రకృతి రక్షించింది. ఇది ప్రకృతి వరణంలో ఒక దిశ వైపు మొగ్గుచూపడానికి ఉదాహరణ.
38. భూమి చరిత్రలో ఏ కాలాన్ని 'సరీసృపాల స్వర్ణయుగం' (Golden Age of Reptiles) అంటారు?
- A.సీనోజోయిక్ యుగం
- B.మీసోజోయిక్ యుగం (Mesozoic era)
- C.పేలియోజోయిక్ యుగం
- D.ఆర్కియోజోయిక్ యుగం
✅ Answer: B – మీసోజోయిక్ యుగం (Mesozoic era)
Explanation: మీసోజోయిక్ యుగంలో ముఖ్యంగా జురాసిక్ కాలంలో డైనోసార్ల లాంటి భారీ సరీసృపాలు భూమిని పాలించాయి, అందుకే దానికి ఆ పేరు వచ్చింది.
39. డార్విన్ తన పరిశోధనల కోసం ఏ నౌకలో ప్రయాణించాడు?
- A.HMS టైటానిక్
- B.HMS బీగల్ (HMS Beagle)
- C.సాంటా మరియా
- D.HMS డిస్కవరీ
✅ Answer: B – HMS బీగల్ (HMS Beagle)
Explanation: చార్లెస్ డార్విన్ HMS బీగల్ అనే నౌకలో ఐదేళ్ల పాటు దక్షిణ అమెరికా మరియు గాలాపాగోస్ దీవులలో పర్యటించి అద్భుతమైన జీవవైవిధ్యాన్ని అధ్యయనం చేశాడు.
40. గాలాపాగోస్ దీవులలో డార్విన్ గమనించిన 'ఫించ్ పక్షులు' (Darwin's Finches) దేనికి ఉదాహరణ?
- A.అభిసారి పరిణామం
- B.అడాప్టివ్ రేడియేషన్ (Adaptive Radiation)
- C.జన్యు ప్రవాహం
- D.కృత్రిమ ఎంపిక
✅ Answer: B – అడాప్టివ్ రేడియేషన్ (Adaptive Radiation)
Explanation: ఒకే పూర్వీక జాతి నుండి వేర్వేరు భౌగోళిక వాతావరణాలకు అనుగుణంగా వివిధ జాతులుగా పరిణామం చెందడాన్ని అడాప్టివ్ రేడియేషన్ (అనుకూల వికిరణం) అంటారు.
41. ఆధునిక మానవుని (Homo sapiens) జన్మస్థలం ఏ ఖండం అని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు?
- A.ఆసియా
- B.ఐరోపా
- C.ఆఫ్రికా
- D.ఆస్ట్రేలియా
✅ Answer: C – ఆఫ్రికా
Explanation: అత్యధిక శిలాజ ఆధారాలు మరియు జన్యు పరిశోధనల ప్రకారం మానవ పరిణామం ఆఫ్రికా ఖండంలో మొదలై అక్కడి నుండి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వలస వెళ్లారని రుజువైంది.
42. మొదటిగా నిటారుగా నడిచిన (Bipedalism) మానవ పూర్వీకుడు ఎవరు?
- A.హోమో హాబిలిస్
- B.హోమో ఎరెక్టస్ (Homo erectus)
- C.నియాండర్తల్ మానవుడు
- D.ఆస్ట్రలోపిథెకస్
✅ Answer: B – హోమో ఎరెక్టస్ (Homo erectus)
Explanation: "హోమో ఎరెక్టస్" అనగా నిటారుగా ఉన్న మానవుడు అని అర్థం. వీరు రెండు కాళ్ళపై పూర్తిగా నడవగలిగిన తొలి పూర్వీకులు మరియు నిప్పును వాడటం తెలుసుకున్నారు.
43. రాతి పనిముట్లను ఉపయోగించిన మొదటి మానవునిగా ఎవరిని గుర్తిస్తారు?
- A.హోమో ఎరెక్టస్
- B.హోమో హాబిలిస్ (Homo habilis)
- C.హోమో సెపియన్స్
- D.రామాపిథెకస్
✅ Answer: B – హోమో హాబిలిస్ (Homo habilis)
Explanation: హోమో హాబిలిస్ అంటే "చేతిపనివాడు" అని అర్థం. రాళ్లతో ప్రాథమిక పనిముట్లను తయారుచేసి వాడిన మొదటి మానవ జాతి వీరే.
44. చనిపోయిన వారిని ప్రత్యేక ఆచారాలతో భూస్థాపితం చేసిన మానవ జాతి ఏది?
- A.క్రో-మాగ్నాన్ మానవుడు
- B.నియాండర్తల్ మానవుడు (Neanderthals)
- C.జావా మానవుడు
- D.హోమో హాబిలిస్
✅ Answer: B – నియాండర్తల్ మానవుడు (Neanderthals)
Explanation: నియాండర్తల్ మానవుల మెదడు పరిమాణం దాదాపు ఆధునిక మానవులతో సమానంగా (1400 cc) ఉండేది. వీరు మరణించిన తమ వారిని పూడ్చిపెట్టే ఆచారాలను పాటించారు.
45. "లూసీ" (Lucy) అని పిలువబడే అత్యంత ప్రసిద్ధ శిలాజం ఏ జాతికి చెందినది?
- A.ఆస్ట్రలోపిథెకస్ (Australopithecus)
- B.డ్రయోపిథెకస్
- C.హోమో ఎరెక్టస్
- D.రామాపిథెకస్
✅ Answer: A – ఆస్ట్రలోపిథెకస్ (Australopithecus)
Explanation: 1974లో ఇథియోపియాలో కనుగొన్న లూసీ శిలాజం ఆస్ట్రలోపిథెకస్ అఫారెన్సిస్ జాతికి చెందినది. ఇది కోతులకు మరియు మానవులకు మధ్య దశను సూచిస్తుంది.
46. బయోజెనెటిక్ లా (Ontogeny recapitulates phylogeny) ను ప్రతిపాదించింది ఎవరు?
- A.వార్న్ బేర్
- B.ఎర్నస్ట్ హేకెల్ (Ernst Haeckel)
- C.డార్విన్
- D.లమార్క్
✅ Answer: B – ఎర్నస్ట్ অব্যাহত హేకెల్ (Ernst Haeckel)
Explanation: ఒక జీవి యొక్క పిండాభివృద్ధి దశలు (Ontogeny) దాని పూర్వీకుల పరిణామ చరిత్రను (Phylogeny) పునరావృతం చేస్తాయని ఈ నియమం తెలుపుతుంది.
47. హ్యూగో డి వ్రీస్ ఉత్పరివర్తన సిద్ధాంతం ప్రకారం పరిణామం అనేది:
- A.నెమ్మదిగా మరియు దిశాత్మకంగా ఉంటుంది
- B.ఆకస్మికమైనది మరియు దిశ లేనిది (Random and Directionless)
- C.మానవ ప్రమేయం వల్ల జరుగుతుంది
- D.కేవలం ఆర్జిత గుణాల వల్ల జరుగుతుంది
✅ Answer: B – ఆకస్మికమైనది మరియు దిశ లేనిది (Random and Directionless)
Explanation: డార్విన్ మార్పులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయని చెప్పగా, డి వ్రీస్ ఉత్పరివర్తనాలు హఠాత్తుగా, యాదృచ్ఛికంగా మరియు నిర్దిష్ట దిశ లేకుండా జరుగుతాయని నిరూపించాడు.
48. సహ-అంతరించిపోవడం (Co-extinction) అనగా ఏమిటి?
- A.రెండు వేర్వేరు జాతులు ఒకేసారి పరిణామం చెందడం
- B.ఆతిథేయి అంతరించిపోతే, దానిపై ఆధారపడిన జీవి కూడా అంతరించిపోవడం
- C.అడవులు నరికివేయడం వల్ల జంతువులు చనిపోవడం
- D.విదేశీ జాతులు స్థానిక జాతులను చంపడం
✅ Answer: B – ఆతిథేయి అంతరించిపోతే, దానిపై ఆధారపడిన జీవి కూడా అంతరించిపోవడం
Explanation: పరాన్నజీవులు లేదా పరస్పరం ఆధారపడే జాతులలో (ఉదా: నిర్దిష్ట కీటకం మరియు మొక్క), ఒకటి నశిస్తే దానంతటదే రెండవది కూడా నశించిపోతుంది.
49. ఏ శిలాజాన్ని జీవించే శిలాజం (Living fossil) అని పిలుస్తారు?
- A.ఆర్కియోప్టెరిక్స్
- B.డైనోసార్
- C.సీలకాంత్ (Coelacanth)
- D.మమ్మత్
✅ Answer: C – సీలకాంత్ (Coelacanth)
Explanation: దశాబ్దాల క్రితమే అంతరించిపోయిందని భావించిన సీలకాంత్ (లోబ్-ఫిన్డ్ ఫిష్) 1938లో దక్షిణాఫ్రికా తీరంలో సజీవంగా దొరికింది, అందుకే దీనిని లివింగ్ ఫాసిల్ అంటారు.
50. డార్విన్ సిద్ధాంతం వివరించలేకపోయిన ప్రధాన అంశం ఏది?
- A.జీవులలో అధికోత్పత్తి
- B.మార్పులు (Variations) ఎలా వస్తాయి మరియు ఎలా అనువంశికంగా బదిలీ అవుతాయి అనేది
- C.మనుగడ కోసం పోరాటం
- D.ప్రకృతి వరణం
✅ Answer: B – మార్పులు ఎలా వస్తాయి మరియు ఎలా బదిలీ అవుతాయి అనేది
Explanation: డార్విన్ వైవిధ్యాల ప్రాముఖ్యతను వివరించాడు కానీ, ఆ రోజుల్లో జన్యుశాస్త్రం అభివృద్ధి చెందకపోవడం వలన ఆ మార్పుల వెనుక ఉన్న జన్యుపరమైన కారణాలను వివరించలేకపోయాడు.