కేంద్ర ప్రభుత్వం నూతనంగా తీసుకువచ్చిన 'జనని' (JANANI) డిజిటల్ హెల్త్కేర్ ప్లాట్ఫామ్ గురించి మనమందరం కచ్చితంగా తెలుసుకోవాలి. ఈ వెబ్సైట్ ఆర్బీ డిజిటల్ ఇన్నోవేషన్స్ (powered by rb digital innovations) ద్వారా మీకు విశ్వసనీయ సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా మాతృ, శిశు ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను మెరుగుపరచడానికి కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ ఈ అద్భుతమైన డిజిటల్ వ్యవస్థను ప్రారంభించింది.
- ఎవరు: కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ.
- ఏమిటి: జనని (JANANI - జర్నీ ఆఫ్ యాంటెనాటల్, నాటల్ అండ్ నియోనాటల్ ఇంటిగ్రేటెడ్ కేర్) డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ ఆవిష్కరణ.
- ఎక్కడ: న్యూఢిల్లీలో జరిగిన నేషనల్ సమ్మిట్ ఆన్ బెస్ట్ ప్రాక్టీసెస్ జాతీయ సదస్సు వేదికపై.
- ఎప్పుడు: మే 7, 2026 వ తేదీన.
- ఎందుకు: గర్భిణులు, బాలింతలు మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య సమాచారాన్ని డిజిటల్ రూపంలో భద్రపరచడానికి, మరియు వారికి సకాలంలో నిరంతర వైద్య సేవలు అందించడానికి.
ఈ సరికొత్త వ్యవస్థ వెనుక ఉన్న నేపథ్యం
భారతదేశంలో మాతృ, శిశు ఆరోగ్య సంరక్షణ అనేది ఎప్పుడూ ఒక పెద్ద సవాలు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సరైన సమయానికి వైద్యం అందక ఎంతో మంది గర్భిణులు, పసిపిల్లలు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. గతంలో భారతదేశంలో గర్భిణులు మరియు శిశువుల ఆరోగ్య రికార్డులను పర్యవేక్షించడానికి 'పునరుత్పత్తి మరియు శిశు ఆరోగ్య' (ఆర్సీహెచ్) పోర్టల్ ఉండేది. కానీ మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా, ప్రతి ఒక్కరికీ నాణ్యమైన, వేగవంతమైన వైద్య సేవలు అందించడానికి ఆ పాత వ్యవస్థను పూర్తిగా ఉన్నతీకరించారు.
ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి రావడంతో, ఆ పాత వ్యవస్థ స్థానంలో ఈ 'జనని' డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ను రూపొందించారు. కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి గర్భిణి ఆరోగ్య వివరాలను ఒకే చోట డిజిటల్ రూపంలో నమోదు చేసి, ఆమెకు సురక్షితమైన ప్రసవం జరిగేలా చూడటమే ఈ అడుగు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. కాగితపు రికార్డుల వల్ల ముఖ్యమైన సమాచారం కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది కాబట్టి, డిజిటల్ విధానం ద్వారా భద్రత కల్పించారు.
జనని డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ ప్రధాన లక్ష్యాలు
దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి మహిళకూ గర్భం దాల్చిన సమయం నుండి పిల్లలు పుట్టి, వారు పెరిగే వరకు నిరంతర ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ కల్పించడం ఈ వేదిక ప్రధాన లక్ష్యం. ముఖ్యంగా పిల్లలకు టీకాలు వేసే కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించే 'యూ-విన్' (U-WIN) మరియు పౌష్టికాహారాన్ని అందించే 'పోషణ్' (POSHAN) వ్యవస్థలతో ఈ జనని ప్లాట్ఫామ్ను అనుసంధానం చేశారు. దీనివల్ల వివిధ ప్రభుత్వ పథకాలు, పోషకాహార కార్యక్రమాలు పౌరులకు సులభంగా అందుతాయి.
Quick-Fact: మే 7, 2026 నాటికి ఈ ప్లాట్ఫామ్లో ఏకంగా 1.34 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు నమోదు చేసుకోగా, అందులో 30 లక్షల మందికి పైగా గర్భిణులు ఉన్నారు. అదనంగా 30 లక్షల క్యూఆర్ కోడ్ (QR Code) ఆధారిత మాతృ, శిశు ఆరోగ్య కార్డులను కూడా ప్రభుత్వం జారీ చేసింది!
ఈ విధానం వల్ల కలిగే సానుకూల ప్రభావం
సామాన్య ప్రజలకు, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల మహిళలకు ఈ వేదిక ఎంతో ముఖ్యమైనది. వలస కార్మికులు పనుల నిమిత్తం ఒక రాష్ట్రం నుంచి మరో రాష్ట్రానికి వలస వెళ్తుంటారు. అలాంటి సమయంలో గర్భిణులు తమ పాత వైద్య రికార్డులు వెంట తీసుకువెళ్లడం కష్టమవుతుంది.
ఈ జనని డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ ద్వారా వారు దేశంలో ఎక్కడికి వెళ్లినా, కేవలం వారి మొబైల్ నంబర్ లేదా ఆధార్ నంబర్ చెబితే చాలు, పూర్తి ఆరోగ్య చరిత్ర డాక్టర్లకు కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల వైద్యులు వారికి ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా సులభంగా మరియు వేగంగా చికిత్స చేయగలుగుతారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల ద్వారా అత్యవసర సమయంలో మెరుగైన వైద్యం అందించడానికి ఈ ఆన్లైన్ డేటా ఎంతో సహాయపడుతుంది. ఒకవేళ గర్భిణికి ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య వచ్చే అవకాశం ఉంటే, వ్యవస్థ ముందుగానే గుర్తించి తగిన వైద్య సేవలు అందించేలా ఏర్పాటు చేస్తుంది.
ముఖ్యమైన సేవలు
ఈ ప్లాట్ఫామ్ ద్వారా అనేక సేవలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు:
- క్యూఆర్ కోడ్ కార్డులు: ప్రతి లబ్ధిదారుడికి ప్రత్యేకమైన క్యూఆర్ కోడ్ కలిగిన ఆరోగ్య కార్డును ఇస్తారు. దీని ద్వారా మొబైల్ ఫోన్ తో సులభంగా వారి ఆరోగ్య వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు.
- ఆటోమేటిక్ హెచ్చరికలు: గర్భిణులకు ఏదైనా ఆరోగ్య ముప్పు పొంచి ఉంటే, ఈ వ్యవస్థ ముందుగానే వైద్యులకు ఆటోమేటిక్ హెచ్చరికలు పంపుతుంది.
- గుర్తింపు మరియు భద్రత: ఆధార్ మరియు అభా (ABHA) కార్డుల ద్వారా మాత్రమే లబ్ధిదారులను నమోదు చేస్తారు. బయోమెట్రిక్ విధానం కూడా వాడతారు. దీనివల్ల ఒకరి పేరు మీద నకిలీ ఖాతాలకు ఆస్కారం ఉండదు.
- సకాలంలో టీకాలు: పిల్లలకు వేయాల్సిన టీకాలు, గర్భిణులకు అవసరమైన పరీక్షల తేదీలను ఎప్పటికప్పుడు ఆటోమేటిక్ సందేశాల ద్వారా గుర్తుచేస్తుంది.
మాతృ మరణాల రేటు మరియు శిశు మరణాల రేటును గణనీయంగా అరికట్టే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం నిజంగా అద్భుతమైనది. డిజిటల్ విధానం ద్వారా కేవలం పారదర్శకత పెరగడమే కాకుండా, మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఉన్న ప్రజలందరికీ కూడా నాణ్యమైన వైద్యం అందే అవకాశం కలుగుతుంది.