భారతదేశ న్యాయ వ్యవస్థలో మరొక చారిత్రాత్మక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అస్సాం ప్రభుత్వం (Assam Government) వివాహం, విడాకులు, ఆస్తి వారసత్వం మరియు సహజీవనం (Live-in relationships) వంటి వ్యక్తిగత చట్టాలను మతంతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ సమానంగా వర్తింపజేసే 'ఏకగ్రీవ పౌర స్మృతి' లేదా 'యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్' (Uniform Civil Code - UCC) బిల్లును 2026 మే నెలలో అసెంబ్లీలో ఘనంగా ఆమోదించింది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ముందడుగుతో భారతదేశంలో UCC బిల్లును ఆమోదించిన మూడవ రాష్ట్రంగా అస్సాం సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది.
- ఎవరు: అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిస్వా శర్మ నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం.
- ఏమిటి: రాష్ట్ర ప్రజలందరికీ ఉమ్మడి పౌర చట్టాలను నిర్దేశించే 'యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్ (UCC), అస్సాం, 2026' బిల్లుకు అసెంబ్లీలో ఆమోదం.
- ఎక్కడ: అస్సాం శాసనసభ, గౌహతి.
- ఎప్పుడు: 2026 మే 25న బిల్లును ప్రవేశపెట్టగా, మే 27న అసెంబ్లీ లాంఛనంగా ఆమోదించింది.
- ఎందుకు: మతపరమైన వ్యక్తిగత చట్టాల (Personal laws) కారణంగా మహిళలకు జరుగుతున్న అన్యాయాలను రూపుమాపడానికి, లింగ సమానత్వాన్ని (Gender Equality) సాధించడానికి మరియు బహుభార్యత్వాన్ని నిషేధించడానికి.
నేపథ్యం: స్వతంత్ర భారతదేశంలో UCC ప్రయాణం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 (ఆదేశిక సూత్రాలు) దేశ పౌరులందరికీ ఏకగ్రీవ పౌర స్మృతిని తీసుకురావాలని సూచిస్తుంది. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటి నుంచి దీనిపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. పోర్చుగీసుల కాలం నాటి చట్టాల వల్ల గోవాలో ముందునుంచే ఉమ్మడి సివిల్ కోడ్ అమలులో ఉంది. అయితే స్వతంత్ర భారతదేశంలో శాసనసభ ద్వారా ఈ UCC బిల్లును ఆమోదించిన తొలి రాష్ట్రంగా ఉత్తరాఖండ్ (ఫిబ్రవరి 2024లో) చరిత్రకెక్కింది. ఆ తర్వాత 2026 మార్చిలో గుజరాత్ రాష్ట్రం ఈ చట్టాన్ని ఆమోదించింది.
తన ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో ఇచ్చిన ప్రధాన హామీ మేరకు, అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిస్వా శర్మ ప్రభుత్వంలో పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి అతుల్ బోరా మే 25న ఈ బిల్లును సభలో ప్రవేశపెట్టారు. సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం, ప్రతిపక్షాల ఆందోళనల మధ్య ఈ బిల్లు మే 27న వాయిస్ ఓట్ ద్వారా ఆమోదం పొందింది.
ఎస్టీలకు మినహాయింపు
అస్సాంలోని అనేక గిరిజన తెగలకు (Scheduled Tribes - ST) ప్రత్యేకమైన ఆచార వ్యవహారాలు, న్యాయ పద్ధతులు ఉన్నాయి. రాజ్యాంగబద్ధంగా వారికి లభించిన రక్షణలను గౌరవిస్తూ, ఈ ఉమ్మడి పౌర స్మృతి నుండి రాష్ట్రంలోని గిరిజనులకు (STs) అస్సాం ప్రభుత్వం సంపూర్ణ మినహాయింపు ఇచ్చింది.
Quick-Fact: యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్ (UCC) ను శాసనసభలో ఆమోదించిన దేశంలోనే మూడవ రాష్ట్రంగా, మరియు మొత్తం ఈశాన్య భారతదేశంలో (North East India) మొట్టమొదటి రాష్ట్రంగా అస్సాం రికార్డు సృష్టించింది.
ఈ చట్టం వల్ల కలిగే ప్రభావం
అస్సాం తీసుకువచ్చిన ఈ కొత్త చట్టం సమాజంపై, ముఖ్యంగా మహిళలు మరియు పిల్లల హక్కులపై అత్యంత బలమైన సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది:
- మహిళా సాధికారత: విడాకులు మరియు ఆస్తి వారసత్వంలో పురుషులతో సమానంగా మహిళలకు హక్కులు దక్కుతాయి. మతం పేరుతో మహిళలకు జరిగే అన్యాయాలకు చెక్ పడుతుంది.
- బహుభార్యత్వం రద్దు: ఒక భార్య లేదా భర్త జీవించి ఉండగా రెండో వివాహం చేసుకోవడం (Polygamy/Bigamy) చట్టవిరుద్ధం. దీనిని ఉల్లంఘిస్తే గరిష్టంగా ఏడేళ్ల జైలు శిక్ష పడుతుంది.
- పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణ: సహజీవనం (Live-in relationships) లో ఉన్న జంటలకు పుట్టే పిల్లలకు కూడా పూర్తి స్థాయి చట్టపరమైన గుర్తింపు మరియు ఆస్తిలో సమాన వాటా లభిస్తుంది.
- సహజీవన జంటలకు భద్రత: లైవ్-ఇన్ రిలేషన్ షిప్స్ ను తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడం వల్ల మోసాలు తగ్గుతాయి. ఒకవేళ మహిళను మోసం చేసి వదిలేస్తే, ఆమెకు భరణం (Maintenance) పొందే హక్కు ఉంటుంది.
చట్టంలోని ముఖ్యమైన నియమాలు
- వివాహ వయసు: వివాహం చేసుకోవడానికి పురుషులకు 21 ఏళ్లు, మహిళలకు 18 ఏళ్లు కనీస వయసుగా చట్టం నిర్దేశించింది.
- వారసత్వ హక్కులు: చనిపోయిన వ్యక్తి ఆస్తిని మతాలకు అతీతంగా, వారి జీవిత భాగస్వామి, కొడుకులు, కూతుర్లు మరియు వృద్ధ తల్లిదండ్రులకు సమానంగా పంచుతారు.
- పాత చట్టం రద్దు: ఈ కొత్త బిల్లు ఆమోదంతో, గతంలో ఉన్న 'అస్సాం ముస్లిం మ్యారేజెస్ అండ్ డివోర్సెస్ చట్టం, 2024' పూర్తిగా రద్దయింది.
అస్సాం UCC బిల్లు - ప్రధాన నిబంధనలు
అస్సాం UCC బిల్లులోని కొన్ని కీలకమైన నిబంధనలు మరియు వాటిని ఉల్లంఘిస్తే పడే శిక్షల వివరాలు కింది పట్టికలో గమనించవచ్చు:
| నిబంధన | వివరణ | ఉల్లంఘిస్తే శిక్ష మరియు జరిమానా |
|---|---|---|
| వివాహ నమోదు | పెళ్లి జరిగిన అరవై రోజుల లోపు కచ్చితంగా ప్రభుత్వానికి నమోదు చేసుకోవాలి. | నిర్ణీత సమయంలో నమోదు చేయకపోతే పది వేల రూపాయల జరిమానా విధిస్తారు. |
| సహజీవనం | సహజీవనం చేసే జంటలు ముప్పై రోజుల్లో తప్పనిసరిగా నమోదు చేసుకోవాలి. | నమోదు చేసుకోకపోతే మూడు నెలల జైలు శిక్ష లేదా పది వేల రూపాయల జరిమానా విధిస్తారు. |
| బహుభార్యత్వం | రెండవ వివాహాలు మరియు మోసపూరిత వివాహాలను చట్టం పూర్తిగా నిషేధించింది. | భారతీయ న్యాయ సంహిత సెక్షన్ ఎనభై రెండు కింద ఏడు సంవత్సరాల వరకు కఠిన కారాగార శిక్ష విధిస్తారు. |
| విడాకుల ప్రక్రియ | అందరూ ఒకే చట్టబద్ధమైన పద్ధతిలో న్యాయస్థానం ద్వారానే విడాకులు పొందాలి. | చట్టవిరుద్ధంగా విడాకులు ఇస్తే మూడు ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధిస్తారు. |
అస్సాంలో ఆమోదం పొందిన 'యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్ - 2026' బిల్లు ఇప్పుడు గవర్నర్ మరియు రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం పంపబడింది. గిరిజనుల ఆచారాలను రక్షిస్తూనే, సమాజంలో కుల, మతాలకు అతీతంగా అందరికీ ముఖ్యంగా మహిళలకు సమాన న్యాయం అందించే ఈ చట్టం దేశానికి ఒక మంచి ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది అనడంలో సందేహం లేదు.